“Po owocach ich poznacie”
Cerkiew w Chotyńcu / Henryk Bielamowicz - Praca własna / Wikipedia / CC BY-SA 4.0
W związku z trwającym Rokiem Rodziny Ulmów oraz Ich beatyfikacją, Wojewódzki Dom Kultury wraz z Arboretum w Bolestraszycach, rozpoczynają nowy projekt pn. „Po owocach ich poznacie”. Celem akcji jest uczynienie z drzewa jabłoni trwałego symbolu pamięci o wszystkich Polakach ratujących Żydów, w tym szczególnie Rodziny Ulmów.
W dniu 10 października w Szkole Podstawowej im. św. Michała Archanioła w Ostrowie uczniowie szkoły wraz z nauczycielami, Dyrektor Szkoły p. Anną Michalską, Członkiem Zarządu Województwa Podkarpackiego p. Anną Huk, Wójtem Gminy Radymno p. Bogdanem Szylarem i Sołtysem m. Ostrów p. Pawłem Siarą wspólnie zasadzili drzewko na terenie szkoły. Piękny przykład uczniów z Ostrowa niech stanie się inspiracją dla nas wszystkich. Przecież drzewa to nasze wspólne dobro!
Warto zaznaczyć, że w dniu 10 października przypadał również Światowy Dzień Drzewa. Jak podkreśliła Pani Dyrektor sadzenie drzewek przez pierwszoklasistów stać ma się szkolną tradycją i miłą pamiątką, która będzie kultywowana co roku wraz z przyjęciem nowych uczniów. Pierwszaki mają teraz za zadanie opiekować się swoim drzewkiem do końca swojej edukacji, które będzie rosło wraz z nimi.
Przypomnijmy również krótko historię rodziny Ulmów:
Józef i Wiktoria Ulmowie mieszkali w Markowej wraz dziećmi – Stanisławą, Barbarą, Władysławem, Franciszkiem, Antonim i Marią. Oprócz pracy w gospodarstwie, zajmowali się również sadownictwem i uprawą warzyw, hodowlą jedwabników i pszczół. W trakcie okupacji przyjęli pod swój dach pięć osób pochodzenia żydowskiego. Byli to pochodzący z Łańcuta Goldmanowie: Saul Goldman oraz jego czterech synów. Osoby pochodzenia żydowskiego korzystały z kryjówki na poddaszu domu Ulmów przez ponad rok. Z czasem, pod dach Wiktorii i Józefa trafiły również dwie kobiety markowianki pochodzenia żydowskiego. W 1944 roku o ich obecności w gospodarstwie markowskiej rodziny dowiedział się Włodzimierz Leś. Nie jest jasne w jaki sposób wszedł w posiadanie owych informacji. Przekazał je jednak łańcuckiej żandarmerii. Zamordowano rodzinę całą rodzinę Ulmów oraz wszystkich ukrywających się w gospodarstwie Żydów.
W 2003 r. w diecezji przemyskiej rozpoczął się proces beatyfikacyjny rodziny Ulmów. W grudniu 2022 r. papież Franciszek podpisał dekret o męczeństwie i wyznaczył datę wyniesienia na ołtarze Józefa i Wiktorii Ulmów oraz siedmiorga ich dzieci. Uroczystość beatyfikacyjna odbyła się 10 września 2023 r. w Markowej.